De Kalahari woestijn is een uitgestrekt zandgebied in zuidelijk Afrika en maakt deel uit van het Kalahari Basin. Dit enorme gebied strekt zich uit van de Oranje Rivier in Zuid-Afrika tot Angola en van Namibië tot Zimbabwe. Door de enorme afstanden en het weidse landschap kan de Kalahari een overweldigende indruk maken. Rode en goudkleurige zandvlaktes, bijzondere vegetatie en wilde dieren bepalen het beeld van deze bijzondere regio.
De Kalahari wordt vaak aangeduid als een semiwoestijn. Er valt jaarlijks meer neerslag dan in veel andere woestijngebieden, al verschilt de hoeveelheid sterk per locatie en seizoen. In de zomer kunnen de temperaturen oplopen tot ongeveer 45 graden Celsius. In de winter kunnen de temperaturen ’s nachts daarentegen sterk dalen en is nachtvorst mogelijk.
Flora en fauna
De seizoensgebonden regenval zorgt ervoor dat de Kalahari woestijn een verrassend gevarieerd ecosysteem kent. In verschillende delen van het gebied leven onder meer Afrikaanse wilde honden, leeuwen, luipaarden en cheeta’s. Ook giraffen, verschillende antilopensoorten, olifanten, nijlpaarden en krokodillen komen in het grotere Kalahari-gebied voor. Welke dieren u kunt zien, verschilt sterk per deelgebied en de beschikbaarheid van water.
De droge periode kan vele maanden duren. Wilde dieren zijn daardoor sterk afhankelijk van de schaarse natuurlijke waterbronnen en, in sommige beschermde gebieden, aangelegde waterholes. Veel regenwater verdwijnt snel in de zandige bodem, waardoor water in het droge seizoen een bepalende factor is voor mens en dier.
De Kalahari is daarnaast interessant voor vogelliefhebbers. Vooral na regenval verandert het landschap en neemt de hoeveelheid voedsel toe, waardoor veel vogelsoorten actief worden.
In de nattere gebieden, vooral in het noordoosten, komen open bosgebieden voor. Een karakteristieke boom is de acacia, waaronder de Camel Thorn. Deze bomen spelen een belangrijke rol binnen het ecosysteem. Ze bieden schaduw en beschutting en zorgen door hun aanwezigheid voor omstandigheden waarin ook andere planten kunnen groeien. Daarnaast zijn de bomen een belangrijke voedselbron voor verschillende dieren.
Ook de Hoodia is een karakteristieke plant van de Kalahari. Verschillende Hoodia-soorten worden van oudsher door de San gebruikt tijdens lange tochten door het droge landschap. Traditionele kennis over planten en hun toepassingen vormt een belangrijk onderdeel van de cultuur van de San.
De San
De oorspronkelijke bewoners van grote delen van de Kalahari worden vaak aangeduid als de San. Het gaat om verschillende groepen met hun eigen talen, tradities en culturele gebruiken. Hun geschiedenis in zuidelijk Afrika gaat duizenden jaren terug. Traditionele kennis over het landschap, waterbronnen, planten en dieren heeft de San geholpen om in de vaak droge omgeving van de Kalahari te leven.
De San staan bekend om hun uitgebreide kennis van de natuur en traditionele jachttechnieken. Zij weten welke planten eetbaar zijn, waar water te vinden is en welke natuurlijke materialen voor verschillende doeleinden kunnen worden gebruikt. Hoewel veel San tegenwoordig in dorpen en steden wonen, proberen verschillende gemeenschappen traditionele kennis en culturele gebruiken in stand te houden.
Een deel van de San, waaronder groepen die als Basarwa worden aangeduid, leeft in en rond beschermde gebieden zoals het Central Kalahari Game Reserve in Botswana. Ook het Khutse Game Reserve ligt in het Kalahari-gebied van Botswana.
De Kalahari is rijk aan natuurlijke grondstoffen. In verschillende delen van het gebied zijn onder meer diamanten, nikkel, koper en steenkool aangetroffen. De aanwezigheid van beschermde natuurgebieden speelt een belangrijke rol bij het behoud van delen van het landschap en de bijbehorende flora en fauna.
Reis een kleine 2 weken door het land met een 4wd huurauto met daktent.
