Serengeti National Park
Serengeti National Park is zonder twijfel een van de bekendste nationale parken van Afrika. De uitgestrekte savannes, grote aantallen wilde dieren en jaarlijkse migratie van gnoes en zebra’s zijn al decennialang onderwerp van boeken, films, documentaires en fotografie. Het beeld van eindeloze grasvlaktes met duizenden dieren behoort inmiddels tot het klassieke beeld van de Afrikaanse wildernis.
Serengeti National Park beslaat 14.763 km² en vormt het hart van het veel grotere Greater Serengeti-Mara Ecosystem, dat zich over Tanzania en Kenia uitstrekt. De jaarlijkse migratie van gnoes, zebra’s en gazellen is een van de belangrijkste natuurlijke processen binnen dit ecosysteem. De dieren leggen tijdens hun jaarlijkse trek een route van ongeveer 1.000 kilometer af, voortdurend op zoek naar vers gras, water en geschikte plaatsen om hun jongen groot te brengen.
De naam Serengeti is afgeleid van het Maasai-woord siringit, dat wordt vertaald als ‘eindeloze vlaktes’. Die naam is treffend. Op grote delen van Serengeti National Park strekt de savanne zich uit tot aan de horizon, onderbroken door rotsachtige kopjes, rivieren, acaciabossen en beboste heuvels.
Wildlife in Serengeti National Park
De enorme variatie aan leefgebieden zorgt voor een uitzonderlijke rijkdom aan dieren. Op de vlaktes leven grote kuddes gnoes en zebra’s naast gazellen, topi’s, hartebeesten, elanden en buffels. Ook giraffen, olifanten, waterbokken, wrattenzwijnen en verschillende andere antilopen komen in Serengeti National Park voor.
De overvloed aan grazers vormt de basis voor een indrukwekkende populatie roofdieren. Leeuwen zijn wijdverspreid en ook cheeta’s, luipaarden en gevlekte hyena’s behoren tot de vaste bewoners van het park. De combinatie van grote aantallen prooidieren en verschillende roofdieren maakt Serengeti National Park tot een van de interessantste gebieden ter wereld voor het observeren van interacties tussen roofdieren en hun prooi. UNESCO noemt de predator-prooi-interactie in het gebied uitzonderlijk groot en divers.
Ook de Afrikaanse wilde hond en de zwarte neushoorn behoren tot de bedreigde soorten die binnen het Serengeti-ecosysteem voorkomen. De aanwezigheid van deze soorten onderstreept het belang van het gebied voor natuurbehoud.
De Grote Migratie
De Grote Migratie is het bekendste natuurfenomeen van Serengeti National Park. Meer dan een miljoen gnoes en honderdduizenden zebra’s en gazellen bewegen gedurende het jaar door het Greater Serengeti-Mara Ecosystem. De exacte locatie van de kuddes verandert voortdurend en wordt bepaald door regenval, de groei van vers gras en de beschikbaarheid van water.
De migratie begint niet op een vaste datum en volgt ook niet ieder jaar exact dezelfde route. In het algemeen bevinden grote kuddes zich tijdens de eerste maanden van het jaar in het zuidelijke deel van het ecosysteem, waar veel kalveren worden geboren. Daarna trekken de dieren geleidelijk noordwaarts en westwaarts. In de loop van het jaar bereiken delen van de migratie het noorden van Serengeti National Park en uiteindelijk het Maasai Mara-gebied in Kenia.
Daarna keert de beweging weer zuidwaarts. Hierdoor kunt u gedurende het hele jaar grote aantallen migrerende dieren in Serengeti National Park aantreffen, maar de beste locatie om de migratie te zien verschilt per maand. De beroemde rivieroversteken zijn bovendien slechts één onderdeel van de veel grotere jaarlijkse beweging.
Ndutu en de zuidelijke vlaktes
Het gebied rond Ndutu ligt aan de zuidelijke rand van Serengeti National Park, tegen de Ngorongoro Conservation Area. Vooral van december tot en met maart is dit een belangrijk gebied voor de migratie. De vruchtbare korte grasvlaktes bieden dan voedsel voor enorme kuddes gnoes en zebra’s.
De periode waarin de gnoes kalveren is bijzonder interessant. In relatief korte tijd worden grote aantallen jongen geboren. Dat trekt ook roofdieren aan. Leeuwen, cheeta’s, hyena’s en jakhalzen profiteren van de overvloed aan jonge dieren.
Het landschap rond Lake Ndutu bestaat uit open vlaktes, acacia’s en kleine meren. Daardoor is het gebied niet alleen interessant voor grote zoogdieren, maar ook voor vogelliefhebbers.
Moru Kopjes
Verspreid over Serengeti National Park liggen opvallende granieten rotsformaties die bekendstaan als kopjes. Door erosie zijn deze rotsen in de loop van zeer lange tijd gevormd. Ze steken als kleine eilanden boven de grasvlakten uit en vormen belangrijke schuil-, rust- en uitkijkplaatsen voor dieren.
De Moru Kopjes behoren tot de bekendste kopjes van Serengeti National Park. In de spleten en lage kommen van de rotsen kan na regen water achterblijven. De kopjes bieden bovendien schaduw en uitzicht over de omgeving. Vooral leeuwen maken daar graag gebruik van. Vanaf een hoger gelegen rots kunnen zij de omliggende vlaktes goed overzien.
Ook voor de mens hebben de kopjes betekenis. In verschillende delen van het Serengeti-gebied zijn rotsschilderingen en andere sporen van vroegere menselijke bewoning aangetroffen. De rotsformaties geven daarmee niet alleen inzicht in het landschap, maar ook in de lange geschiedenis van menselijke aanwezigheid in deze regio.
Simba Kopjes
De naam Simba Kopjes verwijst naar het Swahiliwoord voor leeuw. Dat is toepasselijk, want de rotsformaties vormen uitstekende uitkijkpunten voor leeuwen. In de omgeving kunt u daarnaast onder meer giraffen, bavianen en verschillende vogelsoorten tegenkomen.
De combinatie van rotsen, open grasland en roofdieren maakt dit type landschap bijzonder aantrekkelijk tijdens een game drive. Vooral in de vroege ochtend en late namiddag zijn de kopjes interessant, wanneer dieren actiever worden.
Serengeti Plains
De uitgestrekte graslanden vormen het karakteristieke landschap van Serengeti National Park. Vooral in het zuiden zijn grote gebieden vrijwel boomloos. De korte grassen groeien hier op vruchtbare vulkanische bodems die mede zijn ontstaan door asafzettingen van vulkanen in de omgeving.
Deze bijzondere bodem en de jaarlijkse regenval maken de vlaktes zeer productief. De graslanden vormen daardoor een belangrijke voedselbron voor de enorme kuddes grazers die onderdeel zijn van de migratie.
Na de regens kleuren de vlaktes groen en profiteren jonge dieren van het verse gras. Later in het droge seizoen verdort de vegetatie en trekken de kuddes verder op zoek naar gebieden waar opnieuw voedsel en water beschikbaar zijn. Zo bepalen bodem, regenval en migratie gezamenlijk het ritme van het ecosysteem.
Seronera Valley
Centraal in Serengeti National Park ligt de Seronera-regio, een van de bekendste safarigebieden van het park. Hier komen open vlaktes, acaciabossen, rivieroevers en kopjes samen. De permanente of langer watervoerende waterbronnen maken het gebied aantrekkelijk voor zowel grazers als roofdieren.
Seronera staat bekend om de grote kans op het zien van leeuwen, luipaarden en cheeta’s. Ook giraffen, olifanten, buffels, zebra’s, gazellen en nijlpaarden kunnen hier worden waargenomen. De rivier en omliggende bossen bieden bovendien beschutting aan dieren die op de open vlaktes minder bescherming vinden.
Door de centrale ligging is Seronera een belangrijke uitvalsbasis voor safari’s in Serengeti National Park. Vanuit deze regio kunt u verschillende delen van de omliggende savanne bereiken en de landschappen gedurende meerdere dagen verkennen.
Westelijke Corridor
Ten westen van Seronera verandert het landschap. De Westelijke Corridor wordt gekenmerkt door savannes, beboste rivieroevers, heuvels en overstromingsgebieden. De Grumeti River vormt een belangrijk onderdeel van dit landschap en biedt water aan dieren die het hele jaar in de regio blijven.
De migratie trekt doorgaans in de periode rond mei tot juli door de westelijke delen van Serengeti National Park, maar het precieze moment verschilt per jaar. Wanneer grote kuddes de rivier bereiken, kunnen spectaculaire taferelen ontstaan. Krokodillen leven in de rivier en wachten soms bij passages waar dieren het water oversteken.
De Westelijke Corridor is echter veel meer dan alleen een migratiegebied. Olifanten, giraffen, buffels, leeuwen, nijlpaarden, impala’s en verschillende antilopen blijven hier het hele jaar aanwezig. De rivierbossen bieden daarnaast leefgebied aan apen en een grote verscheidenheid aan vogels.
Noordelijk Serengeti National Park en de Lobo-regio
In het noorden krijgt Serengeti National Park een ander karakter. Rond de Lobo-regio wordt het landschap heuvelachtiger en komen meer rotsformaties, acaciabossen en struikvegetatie voor. De Lobo Hills behoren tot de schilderachtige landschappen van het park en bieden vanaf hogere punten een weids uitzicht over de omgeving.
Het noordelijke deel van Serengeti National Park is het hele jaar interessant voor safari’s. Olifanten, buffels, giraffen, zebra’s, gazellen en leeuwen blijven hier aanwezig, ook wanneer de migrerende kuddes verder trekken. In de tweede helft van het jaar kan het gebied bovendien een belangrijke route vormen voor de noordwaarts trekkende gnoes en zebra’s.
De ligging dichter bij de grens met Kenia maakt het noorden ook interessant voor reizigers die de migratie willen volgen richting het Maasai Mara-gebied. Het landschap is bovendien rustiger dan de bekendere centrale delen van Serengeti National Park.
Vogels
Naast grote zoogdieren heeft Serengeti National Park ook veel te bieden voor vogelliefhebbers. De verschillende landschappen zorgen voor een grote variatie aan vogelsoorten. Op de open vlaktes zijn onder meer roofvogels, secretarisvogels en verschillende soorten leeuweriken te zien, terwijl rivierbossen en kopjes weer andere soorten aantrekken.
De aanwezigheid van water, graslanden en bos maakt het mogelijk om tijdens een gewone game drive veel verschillende vogels te observeren. Voor vogelliefhebbers is vooral een langer verblijf interessant, omdat u dan meerdere landschapstypen kunt bezoeken.
Beste reistijd voor Serengeti National Park
Serengeti National Park kan het hele jaar worden bezocht. Er bestaat echter geen enkele periode waarin u alle onderdelen van de migratie kunt zien. De beste reistijd hangt daarom af van wat u tijdens uw safari wilt beleven.
Van ongeveer december tot en met maart bevinden grote kuddes zich vaak in de zuidelijke delen van het ecosysteem. Dit is een interessante periode voor de kalverperiode en voor het observeren van roofdieren. Van april tot juni trekken de kuddes geleidelijk verder noord- en westwaarts. In de Westelijke Corridor kunnen in deze periode grote aantallen dieren worden gezien.
Later in het jaar verplaatst een groot deel van de migratie zich richting het noorden. Rond juli en augustus kunnen delen van de kuddes de Mara River bereiken. De spectaculaire rivieroversteken zijn echter niet gegarandeerd en het moment waarop ze plaatsvinden is afhankelijk van de omstandigheden.
Ook tijdens de rustigere migratieperioden blijft Serengeti National Park uitstekend voor safari. Leeuwen, luipaarden, cheeta’s, olifanten, giraffen, buffels en veel andere dieren zijn niet afhankelijk van de migratie en kunnen het hele jaar worden gezien.
Hoeveel dagen voor Serengeti National Park?
Door de enorme omvang en de verschillende landschappen verdient Serengeti National Park meer tijd dan een korte tussenstop. Met twee tot drie volledige dagen krijgt u een goede eerste indruk van het park, bijvoorbeeld door Seronera te combineren met een deel van de zuidelijke, westelijke of noordelijke regio’s.
Wie de migratie wil volgen of verschillende delen van Serengeti National Park wil ontdekken, doet er goed aan langer te blijven. Met meerdere nachten kunt u grotere afstanden afleggen, verschillende landschappen bezoeken en uw verblijf beter afstemmen op de actuele locatie van de dieren.
Juist die schaal is een belangrijk onderdeel van de aantrekkingskracht van Serengeti National Park. Het park draait niet om één uitzicht of één diersoort, maar om een voortdurend veranderend landschap waarin miljoenen dieren, roofdieren, vogels, rivieren en graslanden samen één van de meest bijzondere ecosystemen van Afrika vormen.
Bronvermelding:
https://whc.unesco.org/en/list/156
Mambulu! Safaris biedt meerdere mogelijkheden om Serengeti National Park te bezoeken. Bekijk hier een voorbeeld hoe de Grote Migratie te zien tijdens een reis van 8 dagen.
