Het best bewaarde geheim van Zambia
In het westen van Zambia ligt Liuwa Plain National Park, een van de meest afgelegen en bijzondere natuurgebieden van het land. Tijdens een reis door Zambia is dit een bestemming buiten de bekende safariroutes. De uitgestrekte grasvlaktes, seizoensgebonden overstromingen, rijke vogelwereld en de op één na grootste gnoemigratie van Afrika geven Liuwa Plain National Park een geheel eigen karakter.
Het bijzondere zit niet alleen in de natuur. Binnen het park wonen ongeveer 12.000 mensen, voornamelijk uit de Lozi-gemeenschap. Zij zijn al generaties lang verbonden met het landschap. Daardoor is Liuwa Plain National Park een bijzonder voorbeeld van een beschermd natuurgebied waar mensen en wilde dieren naast elkaar leven.
Waarom Liuwa Plain National Park bijzonder is
- Een van de oudste natuurbeschermingsgebieden van Afrika
- De op één na grootste gnoemigratie van Afrika
- Een uitzonderlijke combinatie van natuur en menselijke bewoning
- Meer dan 300 geregistreerde vogelsoorten
- Een uitgestrekt landschap met graslanden, waterpartijen en beboste eilanden
- Een afgelegen bestemming met weinig massatoerisme
Een bijzondere geschiedenis
De geschiedenis van het gebied gaat terug tot de 19e eeuw. Koning Lubosi Lewanika van Barotseland wees zijn volk aan als beschermers van het landschap en de wilde dieren. Deze traditionele vorm van natuurbeheer vormt nog altijd een belangrijk onderdeel van de identiteit van het gebied.
De relatie tussen de Lozi-gemeenschap en het landschap bleef bestaan. Traditionele visserij is nog steeds toegestaan en wordt samen met de lokale gemeenschap duurzaam beheerd.
In 2003 begonnen de Zambiaanse overheid, de Barotse Royal Establishment en African Parks samen te werken aan het beheer van het park. Sindsdien zijn de populaties van verschillende diersoorten sterk hersteld. In juli 2026 werd deze samenwerking opnieuw verlengd, waarmee de gezamenlijke bescherming van het landschap en de gemeenschappen wordt voortgezet.
De tweede grootste gnoemigratie van Afrika
Liuwa Plain National Park is vooral bekend vanwege de jaarlijkse migratie van blauwe gnoes. Met inmiddels meer dan 47.000 gnoes behoort deze trek tot de grootste migraties van Afrika. De dieren bewegen zich door het landschap op zoek naar vers gras en water en trekken daarbij deels tussen Angola en Zambia.
Zebra’s bewegen met de gnoes mee en ook verschillende antilopensoorten maken gebruik van de voedselrijke graslanden. De migratie is sterk afhankelijk van de jaarlijkse regenval. Vanaf het begin van het regenseizoen verandert het landschap snel en verschijnen nieuwe groene graslanden en waterpartijen.
De groei van de gnoepopulatie is een van de duidelijkste voorbeelden van het succes van de natuurbescherming. In de periode vóór de samenwerking met African Parks waren de aantallen sterk teruggelopen door onder meer stroperij, landbouw en andere vormen van druk op het landschap. Inmiddels is de populatie zo sterk hersteld dat in 2025 zelfs gnoes en zebra’s vanuit Liuwa Plain National Park naar andere beschermde gebieden in Zambia zijn verplaatst om daar natuurherstel te ondersteunen.
Een uitgestrekt landschap
Liuwa Plain National Park ligt op de overstromingsvlakten van het bovenste Zambezi-bekken in West-Zambia. Het landschap bestaat uit uitgestrekte graslanden, ondiepe waterpartijen en kleine beboste eilanden. De Luambimba en Luanginga begrenzen het gebied aan de oost- en westzijde.
Het landschap verandert sterk met de seizoenen. Tijdens de regentijd vullen waterpartijen zich en kunnen grote delen van de vlaktes onder water komen te staan. Daarna trekken de wateren zich langzaam terug en ontstaat een groen landschap dat geleidelijk overgaat in de goudgele tinten van het droge seizoen.
Ook de weidsheid is kenmerkend. Wilde dieren zijn niet overal in grote concentraties aanwezig. Een safari vraagt daarom tijd en aandacht. Juist daardoor kunnen ontmoetingen met een grote kudde gnoes, een groep zebra’s of een roofdier bijzonder aanvoelen.
Wildlife
Het wildlife heeft de afgelopen twintig jaar een opmerkelijk herstel doorgemaakt. Naast de grote kuddes blauwe gnoes leven hier onder meer zebra’s, tsessebes, red lechwes, oribi’s, elanden en buffels. Ook Lichtenstein’s hartebeest is teruggebracht nadat deze soort meer dan dertig jaar uit het gebied was verdwenen.
De terugkeer van prooidieren heeft ook de roofdieren nieuwe kansen gegeven. Liuwa Plain National Park is tegenwoordig een belangrijke leefomgeving voor leeuwen, gevlekte hyena’s, cheeta’s en Afrikaanse wilde honden. Afrikaanse wilde honden werden in 2022 opnieuw geïntroduceerd. De populaties van grote roofdieren zijn sindsdien onderdeel geworden van het bredere herstel van het ecosysteem.
Vogels
Ook voor birdwatching is dit een erg geschikte bestemming. Er zijn meer dan 300 vogelsoorten geregistreerd. De combinatie van open graslanden, waterpartijen en beboste eilanden biedt een grote variatie aan leefgebieden.
Vooral tijdens en na de regentijd komen veel vogels naar de overstroomde vlaktes. U kunt onder meer uitkijken naar kroonkranen, wattled cranes, pelikanen, sterns en black-winged pratincoles. Die laatste soort trekt tussen juni en december door het gebied op weg naar de overwinteringsgebieden in zuidelijk Afrika.
De combinatie van grote vogelconcentraties, open landschappen en indrukwekkende wolkenluchten is ook voor natuurfotografen aantrekkelijk.
Mens en natuur
Wat Liuwa Plain National Park echt onderscheidt van veel andere nationale parken is de aanwezigheid van een grote lokale gemeenschap binnen het beschermde gebied. De Lozi leven hier al generaties lang en hebben een sterke culturele band met het landschap.
De samenwerking tussen de Barotse Royal Establishment, de Zambiaanse overheid, African Parks en lokale gemeenschappen richt zich daarom niet alleen op wildlife. Ook duurzame landbouw, visserij, onderwijs, werkgelegenheid en lokale ondernemingen maken deel uit van het natuurbeheer.
Deze aanpak laat zien dat natuurbescherming en het dagelijks leven van lokale gemeenschappen niet los van elkaar hoeven te staan. De traditionele rol van de Lozi als hoeders van het landschap blijft daarbij een belangrijk uitgangspunt.
Activiteiten
Liuwa Plain National Park is vooral geschikt voor reizigers die rust, natuur en een authentieke safari-ervaring zoeken. Mogelijke activiteiten zijn:
- Game drives
- Gnoes en zebra’s tijdens de jaarlijkse migratie bekijken
- Birdwatching
- Natuurfotografie
- Wandelsafari’s onder begeleiding
- Het landschap en de seizoensgebonden wetlands verkennen
Bereikbaarheid
Liuwa Plain National Park ligt afgelegen in het westen van Zambia. De dichtstbijzijnde plaats is Kalabo. Vanuit Kalabo gaat de route verder richting de ingang van het park. Een geschikte 4×4 met voldoende bodemvrijheid is noodzakelijk wanneer u over land reist.
U kunt ook per chartervlucht aankomen via Kalabo Airport. Voor reizigers die zelfstandig rijden, is het belangrijk rekening te houden met de seizoensgebonden waterstanden en de toestand van de wegen. Tijdens de natte periode kunnen delen van de route aanzienlijk moeilijker begaanbaar zijn.
Bronvermelding:
https://www.africanparks.org/the-parks/liuwa-plain
https://www.zambiatourism.com/destinations/national-parks/liuwa-plain-national-park
Bekijk deze prachtige reis waar Liuwa Plain National Park centraal staat.
Trek 16 dagen door de mooiste gebieden van Zambia, waaronder Liuwa Plain National Park. De reis begint bij de Victoria Watervallen en de Zambezi rivier. Hier verblijft u op een privé eiland in de rivier, wat een ervaring is die u niet snel zal vergeten. Daarna reist u door naar Liuwa Plain National Park waar een luxe permanent tented camp op u wacht. U maakt game drives over de uitgestrekte vlaktes en geniet van de rust en ruimte.
